Dấu câu và viết hoa trong tiếng Anh: những quy tắc cần biết

Dấu phẩy, dấu chấm, dấu nháy và chữ hoa trong tiếng Anh khác tiếng Việt ở đâu? Quy tắc cơ bản, lỗi nối câu bằng dấu phẩy và cách tự kiểm tra trước khi gửi.

Dấu câu thường bị xem là chuyện nhỏ, nhưng một dấu phẩy đặt sai có thể làm câu khó hiểu, và viết hoa sai khiến bài trông cẩu thả dù ngữ pháp đúng. Phần lớn quy tắc giống tiếng Việt; bài này tập trung vào những chỗ khác.

Viết hoa: khác tiếng Việt ở đâu?

Giống tiếng Việt: viết hoa chữ đầu câu và tên riêng. Khác tiếng Việt, tiếng Anh viết hoa cả:

  • Đại từ I ở mọi vị trí: My friend and I went out.
  • Ngày trong tuần và tháng: Monday, November
  • Ngôn ngữ, quốc tịch: English, Vietnamese, Japanese food
  • Các từ chính trong tiêu đề: How to Write a Good Email (tuỳ quy ước, nhưng cần thống nhất)
  • ❌ i study english on monday and wednesday.
  • ✅ I study English on Monday and Wednesday.

Mùa trong năm thì không viết hoa: summer, winter.

Dấu phẩy: 4 trường hợp dùng nhiều nhất

  1. Liệt kê: I bought eggs, milk and bread. (dấu phẩy trước and là tuỳ chọn; quan trọng là thống nhất cả bài)
  2. Trước and/but/so khi nối hai câu hoàn chỉnh: It was late, so we took a taxi.
  3. Sau phần mở đầu câu: After dinner, we watched a film. / However, the price was high.
  4. Quanh thông tin thêm: My sister, who lives in Hue, is a teacher.

Lỗi lớn nhất: nối hai câu bằng dấu phẩy

Người Việt hay nối các ý bằng dấu phẩy liên tục, vì tiếng Việt chấp nhận điều này khá thoải mái. Trong tiếng Anh, hai câu hoàn chỉnh không được nối chỉ bằng một dấu phẩy (lỗi này gọi là comma splice).

  • ❌ I like this city, it is very green.

Có bốn cách sửa:

  • ✅ I like this city. It is very green. (tách câu)
  • ✅ I like this city because it is very green. (thêm từ nối)
  • ✅ I like this city, and it is very green. (dấu phẩy + and/but/so)
  • ✅ I like this city; it is very green. (chấm phẩy, dùng khi hai câu liên quan chặt)

Cách tự kiểm tra: che phần trước dấu phẩy và phần sau dấu phẩy. Nếu cả hai bên đều đứng được thành câu riêng và giữa chúng không có and/but/so/or, bạn đang nối sai.

Dấu nháy đơn: sở hữu và viết tắt

  • Sở hữu: my mother's car, the students' books (số nhiều có -s thì chỉ thêm dấu nháy)
  • Viết tắt: don't, it's, I'm

Phân biệt hai từ hay nhầm:

  • it's = it is: It's raining.
  • its = của nó: The cat licked its paw.

Trong email trang trọng hoặc bài luận IELTS, nên viết đầy đủ (do not, it is) thay vì viết tắt.

Khoảng trắng và dấu câu kiểu tiếng Việt

Một vài thói quen gõ phím cần bỏ khi viết tiếng Anh:

  • Không đặt khoảng trắng trước dấu chấm, phẩy, chấm hỏi: ❌ Really ? → ✅ Really?
  • Luôn có khoảng trắng sau dấu câu: ❌ Hi,how are you? → ✅ Hi, how are you?
  • Hạn chế !!! và ... trong email công việc.

Bài tập tự luyện (5 phút)

Sửa đoạn sau (gợi ý: có lỗi viết hoa, hai chỗ nối câu bằng dấu phẩy, một khoảng trắng thừa và một lỗi dấu nháy):

last saturday i went to da nang with my friends, it was very hot. we ate seafood , it was delicious. its my favourite city.

Kiểm tra đáp án bằng cách so với các quy tắc ở trên, rồi xem tiếp cách nối câu đúng và từ nối. Bạn cũng có thể nộp đoạn văn để AI chỉ ra lỗi dấu câu.