Câu ghép và câu phức: cách viết câu tiếng Anh bớt đơn điệu

Toàn câu ngắn thì bài đọc như liệt kê, câu quá dài thì rối. Cách nối câu đơn thành câu ghép, câu phức và mệnh đề quan hệ, kèm ví dụ trước và sau khi sửa.

Khi mới học, viết câu đơn là đúng. Nhưng một đoạn chỉ toàn câu đơn sẽ đọc như thế này:

I live in Hanoi. Hanoi is busy. I like it. The food is good. The traffic is bad.

Câu nào cũng đúng, nhưng người đọc không thấy mối liên hệ giữa các ý. Bài này hướng dẫn ba cách nối câu để đoạn văn tự nhiên hơn, và cách tránh viết câu dài quá mức.

Cách 1: câu ghép với and, but, so, or

Câu ghép (compound sentence) nối hai câu ngang hàng bằng and, but, so, or, thường có dấu phẩy phía trước khi hai vế đều có chủ ngữ riêng.

  • Hanoi is busy, but I like it.
  • The food is good, so I eat out a lot.

Dùng and để thêm ý, but để đối lập, so để chỉ kết quả, or để đưa lựa chọn.

Cách 2: câu phức với because, when, if, although

Câu phức (complex sentence) có một mệnh đề chính và một mệnh đề phụ bắt đầu bằng because, when, if, although, while, after, before.

  • I eat out a lot because the food is cheap and good.
  • When I first moved here, the traffic scared me.
  • Although the traffic is bad, I love living here.

Mệnh đề phụ có thể đứng trước hoặc sau. Khi đứng trước, đặt dấu phẩy sau nó; khi đứng sau, thường không cần dấu phẩy.

Mệnh đề phụ đứng một mình không phải là câu hoàn chỉnh:

  • ❌ Because I was busy.
  • ✅ I didn't call you because I was busy.

Cách 3: mệnh đề quan hệ với who, which, that, where

Dùng để gộp thông tin về cùng một người hoặc vật vào một câu.

  • I have a friend. She works as a nurse. → I have a friend who works as a nurse.
  • I live in Hanoi. It is the capital of Vietnam. → I live in Hanoi, which is the capital of Vietnam.
  • This is the café. We first met there. → This is the café where we first met.

Lưu ý: who cho người, which cho vật, where cho nơi chốn. Sau tên riêng (như Hanoi) dùng dấu phẩy và which, không dùng that.

Trước và sau khi sửa

Trước: I live in Hanoi. Hanoi is busy. I like it. The food is good. The traffic is bad.

Sau: I live in Hanoi, which is a busy city. Although the traffic is bad, I like living here because the food is so good.

Đoạn sau ngắn hơn nhưng nói rõ hơn: người đọc biết vì sao bạn thích, và dù có điểm gì không tốt.

Đừng nối quá nhiều

Câu càng dài càng dễ sai. Một câu có từ ba mệnh đề trở lên thường nên tách ra.

  • ❌ I went to the market and I bought some fruit and it was expensive but I bought it because my mother likes it and she was sick.
  • ✅ I went to the market to buy some fruit for my mother, who was sick. It was expensive, but I bought it because she likes it.

Một đoạn tốt thường xen kẽ câu ngắn và câu dài. Câu ngắn nhấn mạnh, câu dài giải thích.

Bài tập tự luyện (10 phút)

Gộp mỗi nhóm câu thành một câu, dùng cách được gợi ý:

  1. It was raining. We stayed at home. (so)
  2. I was a student. I lived with my aunt. (when)
  3. My manager is very kind. She trained me. (who)
  4. The test was difficult. I passed it. (although)

Sau đó lấy một đoạn bạn đã viết, tìm chỗ có 3 câu đơn liền nhau và thử gộp lại. Nếu chưa chắc về câu đơn, xem lại cấu trúc câu cơ bản; về dấu phẩy, xem dấu câu trong tiếng Anh. Bạn có thể nộp đoạn văn để AI chỉ chỗ nào nên tách hoặc gộp.